Ringkasan
- Menteri Besar Terengganu mengetuai pentadbiran kerajaan negeri, tetapi kuasanya dilaksanakan dalam kerangka Undang-Undang Bagi Diri Kerajaan Terengganu, institusi Kesultanan, MMKN dan Dewan Undangan Negeri.
- Setakat Ogos 2026, Dato’ Seri Ir. Dr. Ahmad Samsuri Mokhtar ialah Menteri Besar Terengganu ke-15 dan turut memegang portfolio Ekonomi, Kewangan, Pelaburan, Tanah dan Sumber Asli.
- Menteri Besar tidak mentadbir secara bersendirian. Keputusan dan pelaksanaan dasar melibatkan Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri, DUN, jabatan kerajaan dan institusi negeri mengikut bidang kuasa masing-masing.
Menteri Besar Terengganu merupakan antara jawatan paling penting dalam struktur pentadbiran negeri kerana individu yang memegang jawatan ini mengetuai kerajaan negeri dan memainkan peranan utama dalam menentukan hala tuju pentadbiran.
Namun, Menteri Besar bukan seorang pemimpin yang mempunyai kuasa tanpa batas. Sistem pentadbiran Terengganu beroperasi dalam kerangka Raja Berperlembagaan, Undang-Undang Bagi Diri Kerajaan Terengganu, Dewan Undangan Negeri serta Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri atau MMKN. Dokumen perlembagaan negeri sendiri memperuntukkan kedudukan Menteri Besar dan keanggotaan MMKN sebagai sebahagian daripada sistem pemerintahan negeri.
Setakat Ogos 2026, jawatan Menteri Besar Terengganu ke-15 disandang oleh Dato’ Seri Ir. Dr. Ahmad Samsuri Mokhtar. Portal rasmi Kerajaan Negeri Terengganu turut menyenaraikan beliau sebagai Pengerusi Jawatankuasa Ekonomi, Kewangan, Pelaburan, Tanah dan Sumber Asli.
Untuk mengenali latar belakang beliau dengan lebih terperinci boleh membaca artikel Ahmad Samsuri Mokhtar: Biodata, Pendidikan & Kerjaya Politik.
Dalam kehidupan harian rakyat, keputusan kerajaan negeri boleh berkait dengan pelbagai perkara seperti pembangunan, tanah, pelaburan, perkhidmatan negeri dan pelaksanaan dasar tertentu. Sebab itu memahami fungsi Menteri Besar membantu rakyat melihat bagaimana sesuatu keputusan kerajaan negeri dirancang, dibincangkan dan dilaksanakan.
Artikel ini menerangkan secara ringkas tetapi menyeluruh tentang kuasa dan tanggungjawab Menteri Besar Terengganu, hubungannya dengan Sultan dan EXCO, serta peranannya dalam proses pentadbiran negeri.
Apakah Peranan Menteri Besar Terengganu?
Secara asasnya, Menteri Besar mengetuai pentadbiran kerajaan negeri dan menjadi tokoh utama dalam penyelarasan dasar serta perjalanan kerajaan.
Namun, pentadbiran negeri bukan hanya bergantung kepada seorang Menteri Besar. Portal rasmi kerajaan negeri menunjukkan struktur Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri yang terdiri daripada Menteri Besar bersama Ahli-ahli MMKN yang memegang portfolio masing-masing.
Kedudukan dalam pentadbiran kerajaan negeri
Menteri Besar Terengganu berperanan mengetuai barisan pentadbiran politik kerajaan negeri.
Beliau bekerjasama dengan EXCO dalam bidang seperti ekonomi, pendidikan, pertanian, infrastruktur, kebajikan dan portfolio lain yang ditetapkan dalam struktur kerajaan semasa. Senarai rasmi MMKN Terengganu menunjukkan setiap ahli diberikan tanggungjawab portfolio tertentu.
Pembaca juga boleh melihat penerangan lebih terperinci mengenai EXCO Kerajaan Negeri Terengganu dan peranan mereka dalam membantu pentadbiran negeri.
Hubungan dengan Sultan Terengganu
Terengganu mempunyai sistem pentadbiran yang turut melibatkan institusi Sultan sebagai Ketua Negeri.
Undang-Undang Bagi Diri Kerajaan Terengganu merupakan antara dokumen asas yang mengatur struktur kerajaan negeri, termasuk kedudukan Raja, Menteri Besar dan Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri.
Ini penting untuk difahami kerana tugas Menteri Besar berlaku dalam kerangka perlembagaan, bukannya secara bersendirian atau mutlak.
Peranan bersama Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri
MMKN atau EXCO boleh dianggap sebagai antara pusat utama proses pentadbiran eksekutif negeri.
Menteri Besar mengetuai barisan ini, sementara setiap EXCO mengendalikan bidang atau portfolio tertentu. Struktur sebegini membolehkan urusan kerajaan dibahagikan mengikut kepakaran dan tanggungjawab.
Kuasa Menteri Besar Terengganu dalam Pentadbiran Negeri
Istilah “kuasa Menteri Besar” perlu difahami secara tepat.
Ia bukan bermaksud Menteri Besar boleh menentukan semua perkara secara individu. Sebaliknya, beliau mempunyai kedudukan kepimpinan yang membolehkannya mengetuai penyelarasan dasar dan pentadbiran kerajaan melalui struktur yang ditetapkan.
i. Menentukan hala tuju dasar kerajaan
Antara fungsi penting seorang Menteri Besar ialah memberikan kepimpinan kepada hala tuju kerajaan negeri.
Hal ini termasuk menyelaraskan keutamaan pentadbiran, pembangunan ekonomi, pengurusan sumber serta pelaksanaan dasar melalui portfolio kerajaan yang berkaitan.
Dalam pentadbiran semasa, Ahmad Samsuri sendiri memegang portfolio Ekonomi, Kewangan, Pelaburan, Tanah dan Sumber Asli, selain jawatannya sebagai Menteri Besar.
ii. Menyelaras portfolio dan pentadbiran negeri
Pelaksanaan dasar memerlukan kerjasama antara Menteri Besar, EXCO, Setiausaha Kerajaan Negeri, jabatan dan agensi berkaitan.
Maksudnya, selepas sesuatu dasar diputuskan, masih terdapat proses pentadbiran, peruntukan kewangan, pelaksanaan dan pemantauan sebelum rakyat melihat hasilnya.
Menteri Besar Terengganu dan proses membuat keputusan
Dalam konteks sebenar, Menteri Besar Terengganu bertindak sebagai pemimpin utama kerajaan negeri, tetapi keputusan kerajaan bergerak melalui institusi.
Antaranya:
- Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri;
- Dewan Undangan Negeri;
- jabatan dan agensi kerajaan negeri;
- institusi Sultan mengikut peruntukan perlembagaan; dan
- sistem pentadbiran awam negeri.
Struktur ini membantu mewujudkan pembahagian fungsi antara kepimpinan politik, perundangan dan pentadbiran.
Tanggungjawab terhadap Ekonomi dan Pembangunan Negeri
Satu lagi bahagian penting dalam tugas Menteri Besar Terengganu ialah pembangunan negeri.
Dalam struktur pentadbiran semasa, portfolio yang dipegang Menteri Besar sendiri meliputi beberapa sektor strategik seperti ekonomi, kewangan, pelaburan, tanah dan sumber asli.
i. Kewangan, pelaburan dan sumber negeri
Perancangan pembangunan memerlukan kedudukan kewangan yang mampan.
Kerajaan perlu mempertimbangkan hasil, perbelanjaan, projek pembangunan dan keperluan rakyat sebelum menentukan sesuatu keutamaan. Dokumen belanjawan negeri pula menjadi medium rasmi untuk menerangkan anggaran pendapatan, peruntukan dan dasar kewangan kerajaan.
Justeru, tanggungjawab ini bukan semata-mata tentang mengumumkan projek baharu. Ia turut melibatkan penentuan keutamaan dan penggunaan sumber secara terancang.
ii. Penyelarasan pembangunan untuk rakyat
Keberkesanan sesuatu dasar akhirnya dinilai berdasarkan kesannya terhadap masyarakat.
Antara perkara yang lazimnya perlu diseimbangkan ialah:
- peluang ekonomi;
- pembangunan kawasan;
- kemudahan awam;
- kebajikan masyarakat;
- keupayaan kewangan kerajaan; dan
- pembangunan jangka panjang.
Cabaran utama ialah memastikan rancangan pembangunan boleh dilaksanakan secara realistik dan tidak hanya kelihatan baik di atas kertas.
Hubungan Menteri Besar dengan DUN Terengganu
Pentadbiran kerajaan tidak boleh dipisahkan daripada Dewan Undangan Negeri Terengganu.
DUN ialah institusi perundangan negeri yang menjadi tempat Ahli Dewan Undangan Negeri membahaskan dasar, usul, rang undang-undang negeri dan perkara berkaitan pentadbiran.
Untuk mengetahui prosesnya dengan lebih jelas, pembaca boleh merujuk artikel Dewan Undangan Negeri Terengganu: Fungsi DUN.
Belanjawan, dasar dan pertanggungjawaban
Belanjawan merupakan antara contoh paling mudah untuk memahami hubungan antara pentadbiran kerajaan dan DUN.
Dokumen belanjawan negeri menerangkan cadangan pendapatan, perbelanjaan dan hala tuju kewangan kerajaan, manakala Dewan menjadi medan rasmi bagi proses berkaitan belanjawan negeri.
Semak dan imbang dalam pentadbiran
ADUN juga boleh mengemukakan soalan, membahaskan dasar dan membawa isu rakyat ke dalam persidangan.
Oleh itu, kerajaan negeri bukan hanya melaksanakan dasar. Pentadbiran turut berhadapan proses pertanyaan, perbahasan dan penelitian melalui institusi Dewan.
Cabaran dalam Menjalankan Pentadbiran Negeri
Jawatan Menteri Besar membawa kuasa kepimpinan, tetapi pada masa sama datang dengan tanggungjawab besar.
Keputusan kerajaan perlu mengambil kira pelbagai kumpulan rakyat, keadaan ekonomi dan kemampuan sebenar kewangan negeri.
i. Mengimbangi keperluan rakyat dan kemampuan kewangan
Rakyat mungkin mempunyai banyak keperluan serentak.
Kerajaan pula mempunyai sumber yang terhad. Maka antara cabaran utama ialah menentukan projek atau bantuan yang perlu diberi keutamaan sambil memastikan kewangan negeri dapat diurus secara mampan.
Dalam keadaan ini, perancangan berasaskan data dan penilaian impak penting supaya keputusan dapat dibuat berdasarkan keperluan sebenar.
ii. Kerjasama antara negeri dan Persekutuan
Tidak semua perkara berada di bawah satu peringkat kerajaan.
Malaysia mempunyai pembahagian bidang kuasa antara Persekutuan dan negeri. Sebagai contoh, Parlimen pada 2026 turut merujuk sumber mineral sebagai perkara di bawah Senarai Negeri dalam Jadual Kesembilan Perlembagaan Persekutuan.
Ini bermaksud keberkesanan pentadbiran turut bergantung kepada keupayaan menyelaras perkara yang melibatkan agensi atau bidang kuasa yang berbeza.
Mengapa Rakyat Perlu Memahami Peranan Menteri Besar?
Memahami peranan Menteri Besar Terengganu membantu rakyat membezakan siapa yang bertanggungjawab terhadap sesuatu isu.
Tidak semua perkara boleh diputuskan oleh Menteri Besar secara bersendirian. Ada perkara melibatkan EXCO, DUN, jabatan kerajaan, Sultan mengikut peruntukan perlembagaan atau Kerajaan Persekutuan.
Kefahaman ini juga membantu masyarakat menilai prestasi kerajaan secara lebih objektif.
Daripada hanya melihat sesuatu pengumuman, rakyat boleh bertanya:
- Siapa yang mempunyai bidang kuasa?
- Bagaimana sesuatu dasar diluluskan?
- Apakah peranan DUN?
- EXCO mana yang bertanggungjawab?
- Bagaimana dasar itu dilaksanakan?
Dengan pemahaman sebegini, perbincangan mengenai pentadbiran negeri menjadi lebih berasaskan fakta.
Kesimpulan
Menteri Besar Terengganu memainkan peranan utama dalam memimpin kerajaan negeri, menyelaras dasar, mengetuai MMKN dan menentukan hala tuju pentadbiran. Namun, jawatan tersebut berfungsi dalam sistem yang turut melibatkan Sultan, EXCO, DUN serta jentera pentadbiran. Memahami struktur ini penting supaya rakyat dapat melihat bagaimana keputusan kerajaan negeri dibuat dan dilaksanakan secara lebih menyeluruh.
