Betul ke PAS tunggang agama? Dakwaan ini sering muncul dalam perdebatan politik, tetapi istilah “tunggang agama” sendiri bukan ukuran pentadbiran yang mempunyai definisi rasmi atau satu indikator yang boleh diuji secara mudah.
Dalam konteks Terengganu, perkara yang boleh dinilai secara lebih objektif ialah sama ada Islam hanya disebut dalam ucapan politik, atau benar-benar diterjemahkan ke dalam dasar, struktur pentadbiran dan pelan pembangunan negeri.
Berdasarkan Pelan Induk Terengganu Sejahtera 2030 (PITAS2030), kerajaan negeri yang diterajui PAS meletakkan prinsip Islam secara jelas dalam dasar pembangunan. PITAS2030 menjadikan “Pematuhan Kepada Prinsip Islam” sebagai prinsip pertama, di samping teras berkaitan pembangunan insan, kebajikan, pemerkasaan syariah dan peluasan dakwah.
Namun, kewujudan dasar Islam tidak dengan sendirinya membuktikan atau menafikan dakwaan “tunggang agama”. Yang boleh dinilai ialah bagaimana dasar itu dilaksanakan dan sama ada ia menghasilkan fungsi pentadbiran yang nyata.
Ringkasan
- PITAS2030 meletakkan Pematuhan Kepada Prinsip Islam sebagai prinsip pertama pembangunan negeri.
- Berdasarkan 10 teras strategik PITAS2030, Pemerkasaan Syariah dan Peluasan Dakwah merupakan salah satu teras pembangunan negeri.
- Prinsip Islam dalam pentadbiran Terengganu turut digabungkan dengan pembangunan ekonomi, pendidikan, kebajikan, teknologi dan pembangunan manusia, sebagaimana dihuraikan dalam pelan pembangunan rasmi negeri.
Betul Ke PAS Tunggang Agama?
Istilah “tunggang agama” biasanya digunakan untuk menggambarkan keadaan apabila agama digunakan semata-mata bagi mendapatkan sokongan politik atau keuntungan kuasa.
Masalahnya, dakwaan seperti ini sukar dibuktikan hanya melalui slogan atau kenyataan politik.
Untuk menilai dakwaan tersebut dengan lebih adil, sekurang-kurangnya tiga perkara perlu dibezakan:
Retorik politik – apa yang parti atau pemimpin katakan.
Dasar kerajaan – apa yang diterjemahkan ke dalam dokumen, peraturan dan struktur pentadbiran.
Pelaksanaan – apa yang benar-benar dilakukan oleh kerajaan melalui program, agensi dan peruntukan.
Bagi Terengganu, terdapat bukti jelas bahawa Islam bukan hanya muncul dalam retorik parti, tetapi turut dimasukkan secara formal dalam dokumen pembangunan negeri.
PITAS2030 Letakkan Prinsip Islam Dalam Dasar Negeri
PITAS2030 ialah pelan induk pembangunan negeri yang menggabungkan pembangunan manusia dan ekonomi.
Menurut laman rasmi PITAS2030, pembangunan manusia memberi tumpuan kepada melahirkan rakyat yang beragama, bermasyarakat dan berkebajikan, manakala pembangunan ekonomi memberi tumpuan kepada peluang pekerjaan dan peningkatan pendapatan kerajaan negeri.
Daripada tujuh prinsip PITAS2030, prinsip pertama ialah:
Pematuhan Kepada Prinsip Islam.
Berdasarkan prinsip pembangunan yang digariskan dalam PITAS2030, prinsip lain termasuk:
- Insan berkualiti sebagai aset negeri.
- Pembangunan lestari.
- Hasil tempatan untuk rakyat.
- Negeri berkebajikan.
- Kerajaan sebagai pemandu dan pemudah cara.
- Budaya Politik Matang dan Sejahtera.
Ini menunjukkan bahawa Islam ditempatkan sebagai sebahagian daripada kerangka pembangunan keseluruhan, bukan sebagai satu program berasingan.
Apa Falsafah Pentadbiran Yang Digunakan?
Menurut falsafah pembangunan PITAS2030, pelan ini bertujuan membina masyarakat dan pemerintahan yang menerapkan nilai-nilai hidup Islam dan hukum-hakamnya.
Pada masa sama, pelan tersebut tidak hanya memfokus kepada aspek agama.
Ia turut mempunyai pembolehdaya seperti:
- Teknologi ICT dan IR 4.0.
- Kesejahteraan pentadbiran.
- Infrastruktur dan pengangkutan.
- Dana dan pelaburan.
Ini menunjukkan bahawa kerangka Islam yang digunakan oleh kerajaan negeri diletakkan bersama agenda ekonomi, teknologi dan pembangunan fizikal.
Islam dan Pembangunan Manusia
Antara teras utama PITAS2030 ialah Pemantapan Pendidikan dan Pengukuhan Pembangunan Insan.
Berdasarkan kerangka pembangunan pendidikan dalam PITAS2030, sistem pendidikan mahu dibangunkan berasaskan nilai rabbani, sambil mengintegrasikan sains, teknologi dan inovasi.
Pembangunan insan pula menggunakan pendekatan Itqan Insani, yang memberi penekanan kepada aqidah, syariah dan akhlak.
Pendekatan ini turut dikaitkan dalam pelan pembangunan negeri dengan peningkatan kecekapan dalam memberi perkhidmatan kepada rakyat.
Dalam konteks pentadbiran, ini menunjukkan bahawa nilai agama cuba digabungkan dengan aspek profesionalisme dan pembangunan sumber manusia.
Pemerkasaan Syariah Dalam Struktur Dasar
Islam dalam pentadbiran Terengganu juga muncul secara jelas melalui Teras Strategik 4: Pemerkasaan Syariah dan Peluasan Dakwah.
Menurut PITAS2030 mengenai teras pemerkasaan syariah, skop tersebut merangkumi:
- Pengukuhan dasar.
- Penambahbaikan enakmen.
- Aspek penguatkuasaan.
- Pengurusan sumber manusia.
- Kempen.
- Penambahbaikan infrastruktur pelaksanaan syariah.
Peluasan dakwah pula melibatkan:
- Pembangunan pendakwah.
- Pengoptimuman institusi masjid.
- Penggunaan pelbagai medium dakwah.
- Program kefahaman Islam dalam masyarakat.
Jadi, dari sudut struktur dasar, syariah dan dakwah memang merupakan komponen rasmi pentadbiran negeri.
Ada Portfolio Khusus Dalam Kerajaan Negeri
Struktur pentadbiran semasa turut menunjukkan bahawa isu agama mempunyai portfolio tertentu.
Berdasarkan senarai Majlis Tindakan PITAS, Dr. Muhammad Khalil Abdul Hadi disenaraikan sebagai Pengerusi Jawatankuasa Penerangan, Dakwah dan Pemerkasaan Syariah.
Ini penting kerana ia menunjukkan bidang agama mempunyai:
- Pengerusi jawatankuasa.
- Portfolio khusus.
- Struktur tanggungjawab dalam pentadbiran.
Ia bukan sekadar topik yang disebut dalam ucapan politik.
Adakah Islam Hanya Digunakan Untuk Undang-Undang?
Tidak.
Dokumen PITAS2030 menunjukkan bahawa prinsip Islam turut digunakan dalam bidang pembangunan ekonomi dan sosial.
Menurut prinsip pembangunan “Maju, Berkat, Sejahtera” dalam PITAS2030, pembangunan fizikal dan ekonomi perlu bergerak bersama pembangunan insan, manakala aspek “Berkat” mengaitkan pentadbiran dengan nilai seperti menjauhi rasuah, penyelewengan dan penyalahgunaan kuasa.
Pada masa sama, aspek “Sejahtera” memberi penekanan kepada:
- Keselamatan.
- Kebajikan.
- Kemakmuran.
- Perkongsian hasil pembangunan dengan masyarakat.
Jadi dalam kerangka rasmi negeri, Islam bukan hanya dikaitkan dengan hukum atau penguatkuasaan agama.
Kebajikan Juga Sebahagian Daripada Model Pentadbiran
PITAS2030 turut menggabungkan prinsip Islam dengan kebajikan rakyat.
Berdasarkan penjelasan rasmi PITAS2030 mengenai pembasmian kemiskinan, pembangunan manusia memberi tumpuan kepada masyarakat yang beragama, berkebajikan dan bermasyarakat.
Usaha membasmi kemiskinan pula dikaitkan dengan Matlamat Pembangunan Lestari atau SDG, khususnya sasaran “No Poverty”.
Ini menunjukkan bahawa pendekatan Islam yang dinyatakan dalam dasar negeri cuba digabungkan dengan kerangka pembangunan moden dan agenda antarabangsa seperti SDG.
Bagaimana Pula Dengan Ekonomi?
Pentadbiran berteraskan Islam tidak bermaksud pembangunan ekonomi diketepikan.
Menurut hala tuju ekonomi Terengganu menerusi PITAS2030, pelan tersebut turut meletakkan sasaran ekonomi seperti pertumbuhan KDNK, peningkatan hasil negeri serta pembangunan sektor baharu termasuk ekonomi hijau dan teknologi.
Pembangunan manusia dan ekonomi diletakkan sebagai dua komponen utama dalam pelan yang sama.
Ini menunjukkan model pentadbiran yang cuba dibawa ialah:
Nilai Islam + Pembangunan Manusia + Pembangunan Ekonomi
Sama ada semua sasaran tersebut tercapai sepenuhnya ialah soalan berbeza dan perlu dinilai menggunakan data prestasi.
Adakah Semua Dasar Islam Bererti “Tunggang Agama”?
Tidak semestinya.
Sebuah kerajaan boleh memilih prinsip agama sebagai asas dasar tanpa itu sendiri membuktikan agama dieksploitasi untuk kepentingan politik.
Sebaliknya, kewujudan dasar agama juga tidak automatik bermaksud semua penggunaan agama oleh ahli politik bebas daripada kritikan.
Sebab itu dua perkara perlu dibezakan:
Islam sebagai asas dasar pentadbiran — boleh dilihat melalui dokumen, institusi dan program rasmi.
Agama digunakan untuk keuntungan politik — memerlukan bukti lain seperti konteks kenyataan, kempen, tindakan atau manipulasi tertentu.
Artikel ini memberi tumpuan kepada perkara pertama kerana ia lebih mudah disemak secara objektif.
Apa Yang Boleh Dinilai Secara Objektif?
Daripada rekod rasmi, beberapa perkara boleh disahkan.
1. Islam Dimasukkan Dalam Dasar Pembangunan Negeri
Berdasarkan prinsip utama PITAS2030, pematuhan kepada prinsip Islam dinyatakan secara jelas sebagai asas pembangunan negeri.
2. Ada Teras Khusus Mengenai Syariah dan Dakwah
Menurut 10 teras strategik PITAS2030, Pemerkasaan Syariah dan Peluasan Dakwah merupakan salah satu teras pembangunan negeri.
3. Ada Portfolio Pentadbiran Khusus
Berdasarkan struktur Majlis Tindakan PITAS, kerajaan negeri mempunyai Jawatankuasa Penerangan, Dakwah dan Pemerkasaan Syariah.
4. Islam Digabungkan Dengan Pembangunan Ekonomi dan Sosial
PITAS2030 menghubungkan pembangunan insan dengan pekerjaan, pendapatan, teknologi, infrastruktur dan kebajikan.
5. Pelaksanaan Masih Perlu Dinilai Melalui Hasil
Kewujudan dokumen dasar menunjukkan niat dan struktur, tetapi kejayaannya tetap perlu diuji melalui pencapaian, data dan pengalaman rakyat.
PAS Terengganu dan Kerajaan Negeri Perlu Dibezakan
Satu perkara penting ialah membezakan entiti.
PAS Terengganu ialah organisasi politik yang membawa ideologi dan agenda parti.
Kerajaan Negeri Terengganu ialah institusi pentadbiran yang melaksanakan dasar melalui Menteri Besar, EXCO, jabatan, agensi dan penjawat awam.
PITAS2030 ialah dasar Kerajaan Negeri Terengganu, walaupun kerajaan yang membangunkannya dipimpin PAS.
Jadi lebih tepat untuk mengatakan:
Kerajaan Negeri Terengganu di bawah kepimpinan PAS menerapkan prinsip Islam dalam PITAS2030.
Daripada mengatakan:
PAS sendiri melaksanakan setiap program kerajaan.
Perbezaan ini penting untuk memastikan hubungan antara parti, kerajaan dan dasar kekal tepat.
Jadi, Apa Hubungannya Dengan Dakwaan “Tunggang Agama”?
Rekod rasmi menunjukkan bahawa Islam memang mempunyai peranan substantif dalam pentadbiran Terengganu.
Ia hadir dalam:
- Falsafah pembangunan.
- Prinsip dasar.
- Pembangunan insan.
- Pendidikan.
- Syariah.
- Dakwah.
- Kebajikan.
- Etika pentadbiran.
Ini bermaksud sukar untuk menggambarkan penggunaan Islam dalam pentadbiran negeri sebagai sekadar slogan tanpa melihat keseluruhan dasar yang telah diwujudkan.
Namun, rekod ini juga tidak boleh digunakan untuk membuat kesimpulan bahawa setiap penggunaan agama oleh PAS atau pemimpinnya sentiasa bebas daripada unsur politik.
Dakwaan “tunggang agama” perlu dinilai berdasarkan tindakan atau kenyataan tertentu, bukan hanya berdasarkan hakikat bahawa sesebuah parti mempunyai dasar berasaskan Islam.
Artikel Berkaitan
Rekod Integriti PAS Dalam Pentadbiran Negeri Terengganu
Lihat bagaimana prinsip integriti diterjemahkan melalui audit, dasar dan mekanisme pentadbiran.
Kedudukan Masyarakat Bukan Islam di Terengganu
Lihat bagaimana pentadbiran negeri berinteraksi dengan komuniti bukan Islam.
Rekod Terengganu Sebagai Negeri Bahagia Dalam Pentadbiran PAS
Nilai satu lagi indikator sosial melalui Malaysia Happiness Index.
Kesimpulan
Jadi, betul ke PAS tunggang agama? Rekod pentadbiran Terengganu tidak membolehkan dakwaan itu dijawab secara mutlak hanya dengan “ya” atau “tidak”.
Apa yang boleh disahkan ialah bahawa Islam bukan sekadar disebut dalam slogan politik. Berdasarkan Pelan Induk Terengganu Sejahtera 2030 (PITAS2030), prinsip Islam telah dimasukkan secara formal dalam dasar pentadbiran negeri yang diterajui PAS, termasuk pembangunan insan, pendidikan, pemerkasaan syariah, kebajikan dan etika pentadbiran.
Namun, sama ada sesuatu tindakan politik tertentu boleh dianggap “menunggang agama” perlu dinilai berdasarkan konteks dan bukti khusus. Lebih tepat membezakan antara Islam sebagai asas dasar pentadbiran dengan penggunaan agama sebagai alat politik, kerana kedua-duanya bukan perkara yang sama.
