Dewan Muslimat PAS Terengganu: Peranan Memperkasa Wanita dan Masyarakat

Dewan Muslimat PAS Terengganu memainkan peranan dalam pembangunan wanita melalui kepimpinan, pendidikan, tarbiyah, dakwah dan kebajikan masyarakat. Peranan ini berkembang secara berperingkat daripada gerak kerja di peringkat cawangan sehingga terbentuknya organisasi Muslimat di peringkat negeri.

Kajian yang diterbitkan dalam Jurnal Perspektif pada 2024 menunjukkan bahawa Muslimat PAS di Terengganu bukan sekadar terlibat dalam aktiviti politik. Mereka turut berperanan sebagai pemimpin, naqibah, pendidik dan aktivis kebajikan masyarakat. Penglibatan mereka juga meliputi pelbagai struktur dalam organisasi PAS di negeri Terengganu.

Perjalanan ini menunjukkan bagaimana penglibatan wanita berkembang daripada kerja-kerja akar umbi kepada tanggungjawab yang lebih luas dalam organisasi dan masyarakat.

Sejarah Dewan Muslimat PAS Terengganu

Penglibatan wanita dalam PAS bermula pada peringkat nasional apabila cadangan pembentukan bahagian wanita dibawa dalam Mesyuarat Agung PAS pertama pada 3 April 1952.

Di Terengganu, perkembangan Muslimat berlaku secara berperingkat. Kajian Noor Asyanti Abu Bakar merekodkan bahawa keterlibatan wanita dalam PAS Terengganu bermula melalui cawangan di Dungun pada 1957. Che Diah Abdul Rahman diberikan tanggungjawab sebagai Ketua Muslimat pada peringkat awal perjuangan tersebut.

Pada 1958, Jawatankuasa Muslimat PAS Kawasan Kuala Terengganu ditubuhkan dan kemudiannya diikuti Dewan Muslimat PAS Kawasan Besut.

Perkembangan tersebut akhirnya membawa kepada penubuhan Dewan Muslimat PAS Negeri Terengganu pada 1973, yang dirasmikan oleh Ustazah Zubaidah Ali, Ketua Muslimat PAS Pusat ketika itu.

Ini menunjukkan perkembangan Muslimat PAS Terengganu bermula daripada gerak kerja akar umbi sebelum berkembang menjadi organisasi yang lebih tersusun di peringkat negeri.

Apakah Peranan Dewan Muslimat PAS Terengganu?

Peranan Dewan Muslimat PAS Terengganu merangkumi beberapa bidang yang saling melengkapi. Berdasarkan kajian tersebut, gerak kerja kepimpinan Muslimat boleh dibahagikan kepada empat sektor utama iaitu pengurusan, tarbiyah, siyasah dan dakwah.

Pembahagian ini menunjukkan bahawa peranan Muslimat tidak tertumpu kepada satu bidang sahaja. Sebaliknya, ia merangkumi pembangunan dalaman ahli serta khidmat kepada masyarakat.

1. Memperkasa Wanita Melalui Tarbiyah dan Usrah

Tarbiyah menjadi antara elemen penting dalam pembangunan ahli Muslimat.

Dalam pelaksanaan usrah, naqibah bertanggungjawab mengetuai dan membimbing anggota melalui proses pembelajaran, pembentukan kefahaman agama serta pembangunan diri.

Menurut kajian tersebut, antara tanggungjawab naqibah ialah membantu ahli memahami al-Quran, melaksanakan ibadah dengan baik, membaca bahan ilmiah serta mengembangkan potensi setiap ahli.

Naqibah juga berperanan mengenal pasti bakat dalam kalangan ahli supaya mereka dapat dikembangkan sebagai pelapis kepimpinan pada masa hadapan.

Justeru, usrah bukan hanya berfungsi sebagai sesi pembelajaran agama, tetapi turut menjadi ruang pembangunan ilmu, karakter dan kepimpinan wanita.

2. Sumbangan Muslimat dalam Bidang Pendidikan

Bidang pendidikan merupakan antara sumbangan penting Muslimat PAS di Terengganu.

Kajian merekodkan penglibatan Muslimat sebagai tenaga pendidik di Pusat Asuhan Tunas Islam (PASTI). Sehingga 2006, sebanyak 195 buah PASTI direkodkan terdapat di seluruh negeri Terengganu.

Para Muslimat yang terlibat sebagai guru memainkan peranan dalam pendidikan awal kanak-kanak dan pembentukan generasi muda.

Selain PASTI, Muslimat turut terlibat sebagai tenaga pendidik di beberapa institusi pendidikan Islam seperti sekolah rendah Islam, Maahad Darul Quran Rusila serta institusi lain yang disebut dalam kajian.

Sumbangan ini menunjukkan bahawa peranan wanita dalam organisasi turut berkembang melalui bidang pendidikan dan pembangunan generasi.

3. Dakwah dan Kebajikan dalam Masyarakat

Dewan Muslimat PAS Terengganu juga mempunyai sejarah penglibatan dalam aktiviti dakwah dan kebajikan masyarakat.

Antara aktiviti yang direkodkan ialah:

• kelas al-Quran;
• kelas fardu ain;
• tazkirah;
• usrah;
• majlis bacaan Yasin;
• aktiviti kebajikan; dan
• program kemasyarakatan.

Sejak peringkat awal perkembangan Muslimat, sebahagian ahli turut menjalankan kelas agama dalam komuniti masing-masing.

Kajian juga merekodkan penglibatan Muslimat dalam Unit Pembangunan Insan (UPI) sekitar 1999 hingga 2004.

Program tersebut memberi tumpuan kepada pembangunan rohani melalui kuliah, ceramah, tazkirah dan usrah. Sekitar 160 tenaga Muslimat dilaporkan terlibat dalam inisiatif tersebut di seluruh negeri.

Aktiviti seperti ini memperlihatkan hubungan langsung antara gerak kerja Muslimat dengan masyarakat setempat.

4. Muslimat dalam Kepimpinan dan Pembuatan Keputusan

Penglibatan Muslimat turut merangkumi struktur kepimpinan PAS di peringkat negeri.

Kajian mendapati Muslimat bukan sahaja berada dalam Dewan Muslimat, malah turut terlibat dalam beberapa lajnah dan struktur di bawah Badan Perhubungan PAS Negeri Terengganu.

Antara peranan mereka ialah membawa pandangan Muslimat dalam mesyuarat, menyalurkan maklumat daripada kepimpinan serta melaksanakan keputusan organisasi di peringkat negeri.

Penglibatan wanita dalam politik pilihan raya di Terengganu juga mempunyai sejarah tersendiri.

Pada 1959, Khadijah Sidek bertanding mewakili PAS di Parlimen Dungun. Kemudian pada 2013, Napisah Ismail bertanding mewakili PAS di Kuala Besut.

Walaupun pencalonan wanita yang direkodkan dalam tempoh kajian tidak banyak, penglibatan tersebut menunjukkan adanya ruang bagi Muslimat untuk terlibat dalam kepimpinan dan proses politik.

Bagaimana Dewan Muslimat Memperkasa Wanita?

Pemerkasaan wanita melalui Dewan Muslimat boleh dilihat daripada beberapa sudut.

Pertama, wanita diberikan ruang untuk meningkatkan ilmu dan kefahaman melalui tarbiyah serta usrah.

Kedua, mereka memperoleh pengalaman mengurus organisasi, program pendidikan, aktiviti dakwah dan kerja kebajikan.

Selain itu, sebahagian Muslimat turut diberikan tanggungjawab dalam kepimpinan serta proses membuat keputusan.

Kajian tersebut menyimpulkan bahawa penglibatan Muslimat membantu meningkatkan kuantiti dan kualiti ahli wanita, selain memperkasakan peranan wanita dalam politik dan masyarakat.

Dalam konteks ini, pemerkasaan wanita bukan sekadar mengenai jawatan. Ia juga melibatkan pembangunan ilmu, kemahiran, keyakinan dan keupayaan untuk menyumbang kepada masyarakat.

Peranan Dewan Muslimat dalam Masyarakat Terengganu

Sumbangan Dewan Muslimat PAS Terengganu menunjukkan hubungan antara pembangunan organisasi dengan pembangunan masyarakat.

Melalui pendidikan, Muslimat membantu membentuk generasi muda. Melalui tarbiyah, mereka membangunkan ahli yang mempunyai ilmu dan kefahaman. Pada masa sama, aktiviti dakwah dan kebajikan membolehkan mereka berinteraksi secara langsung dengan komuniti.

Penglibatan dalam kepimpinan pula memberi ruang kepada suara dan pandangan wanita untuk dibawa ke peringkat organisasi.

PAS Terengganu menghimpunkan maklumat mengenai sejarah dan peranan Dewan Muslimat bagi membantu masyarakat memahami sumbangan wanita dalam pendidikan, kepimpinan, dakwah dan kebajikan di Terengganu.

Barisan Kepimpinan Dewan Muslimat PAS Terengganu Sesi 2025/2027

Bagi sesi 2025/2027, Dewan Muslimat PAS Negeri Terengganu diterajui oleh To’ Puan Hajah Zarani Othman sebagai Ketua Muslimat. Barisan Ahli Jawatankuasa Harian turut merangkumi beberapa portfolio utama yang mengurus pentadbiran, tarbiyah, penerangan, pilihan raya, penyelidikan dan teknologi maklumat.