Ringkasan
- Dewan Ulamak PAS Terengganu berperanan dalam tarbiah, pendidikan, panduan syarak dan pembangunan kepimpinan.
- Perlembagaan PAS menetapkan bahawa Dewan Ulamak PAS Negeri boleh mengadakan muzakarah mengenai isu hukum syarak dan memberi nasihat kepada Badan Perhubungan PAS Negeri.
- Bagi sesi 2025–2027, Dewan Ulamak PAS Negeri Terengganu dipimpin oleh Ustaz Prof. Madya Dr. Wan Mat bin Sulaiman bersama saf kepimpinan yang terdiri daripada pengerusi tetap, timbalan ketua, naib ketua, ahli jawatankuasa dan pemeriksa kira-kira
Dewan Ulama PAS Terengganu, yang secara rasmi dinamakan Dewan Ulamak PAS Terengganu, merupakan salah satu struktur penting dalam PAS di peringkat negeri. Peranannya bukan sahaja berkaitan hal ehwal agama, malah turut meliputi tarbiah, pendidikan, panduan berkaitan hukum syarak dan pembangunan kepimpinan dalam kalangan ahli.
Perlembagaan PAS memperuntukkan penubuhan Dewan Ulamak PAS Negeri oleh Badan Perhubungan PAS Negeri dengan kerjasama Dewan Ulamak PAS Pusat. Struktur ini membolehkan golongan yang mempunyai latar belakang serta penguasaan dalam pengajian Islam memainkan peranan secara tersusun dalam organisasi.
Di Terengganu, Dewan Ulamak turut menjalankan fungsi pendidikan dan tarbiah melalui program serta institusi yang berkaitan. Pada masa sama, golongan ulama berperanan membantu membentuk ahli dan pemimpin yang mempunyai kefahaman agama, pengalaman serta kemampuan memahami perkembangan semasa.
Apakah Dewan Ulama PAS Terengganu?
Dewan Ulamak merupakan salah satu dewan dalam struktur PAS yang menghimpunkan ahli daripada kalangan mereka yang mempunyai latar belakang atau penguasaan dalam pengajian Islam. Dalam struktur PAS, Dewan Ulamak turut wujud pada peringkat pusat, negeri dan kawasan.
Menurut Perlembagaan PAS, sebuah Dewan Ulamak PAS Negeri ditubuhkan oleh Badan Perhubungan PAS Negeri dengan kerjasama Dewan Ulamak PAS Pusat.
Struktur di peringkat negeri membolehkan gerak kerja berkaitan ulama, tarbiah dan pendidikan disusun mengikut keperluan negeri masing-masing.
Dalam konteks Terengganu, fungsi tersebut memberi ruang kepada Dewan Ulamak untuk terlibat dalam pembinaan ahli, pendidikan Islam dan pembangunan kepimpinan.
Peranan Dewan Ulama PAS Terengganu dalam Tarbiah
Antara fungsi utama Dewan Ulamak PAS Negeri ialah menyusun dan menjalankan kegiatan tarbiah serta pendidikan dalam kalangan ahli PAS. Fungsi ini turut merangkumi program latihan kepimpinan.
Tarbiah dalam konteks organisasi bukan sekadar penyampaian ilmu. Ia melibatkan proses membentuk kefahaman, keperibadian dan kemampuan seseorang untuk melaksanakan tanggungjawab dengan lebih baik.
Perlembagaan PAS menyatakan program latihan kepimpinan bertujuan membentuk petugas yang:
- berilmu;
- beriman;
- bertakwa;
- berpengalaman; dan
- memahami perkembangan semasa.
Oleh itu, peranan ulama dalam tarbiah mempunyai hubungan secara langsung dengan pembangunan sumber manusia dalam organisasi.
Tarbiah Sebagai Asas Pembentukan Ahli
Melalui kegiatan pendidikan dan tarbiah, ahli diberikan pendedahan kepada asas kefahaman Islam serta panduan untuk menghubungkan ilmu dengan tanggungjawab dalam kehidupan dan organisasi.
Pendekatan ini juga membantu memastikan pembangunan ahli tidak hanya berfokus kepada kemahiran pengurusan atau politik semata-mata.
Sebaliknya, aspek ilmu, akhlak, disiplin dan kefahaman agama turut diberikan perhatian.
Peranan dalam Pendidikan Islam
Peranan Dewan Ulamak PAS Terengganu juga dapat dilihat dalam bidang pendidikan.
Pada Februari 2026, PAS Terengganu melaporkan bahawa institusi Madrasah Dar dan Sekolah Rendah Islam yang bernaung di bawah Jabatan Persekolahan dan Tarbiah Dar Dewan Ulamak PAS Terengganu terlibat dalam usaha memperkasakan pendidikan Islam di negeri tersebut.
Antara aspek yang diberikan perhatian ialah tadbir urus institusi, pengintegrasian ilmu agama dan ilmu semasa serta pembangunan generasi yang mempunyai ilmu dan akhlak.
Contoh ini menunjukkan fungsi tarbiah Dewan Ulamak tidak semestinya terhad kepada program dalaman ahli. Ia turut diterjemahkan melalui pembangunan institusi pendidikan.
Pada masa sama, pendidikan menjadi medium untuk membina generasi yang mampu memahami agama serta menghadapi tuntutan kehidupan semasa.
Memberi Panduan Berkaitan Hukum Syarak
Dewan Ulamak PAS Negeri turut mempunyai fungsi berkaitan perbincangan isu agama dan hukum syarak.
Perlembagaan PAS menetapkan bahawa Jawatankuasa Kerja Dewan Ulamak PAS Negeri boleh mengadakan muzakarah bagi membincangkan isu semasa berkaitan hukum syarak.
Hasil perbincangan tersebut juga menjadi asas kepada peranan mereka untuk menasihati Badan Perhubungan PAS Negeri dalam perkara yang berkaitan dengan hukum syarak.
Fungsi ini penting kerana organisasi politik sering berhadapan dengan pelbagai isu pentadbiran, sosial dan masyarakat yang memerlukan penelitian dari perspektif agama.
Justeru, Dewan Ulamak menyediakan satu saluran khusus untuk penelitian dan perbincangan tersebut.
Bagaimana Dewan Ulama Membentuk Kepimpinan?
Pembangunan kepimpinan merupakan salah satu fungsi yang dinyatakan dengan jelas dalam Perlembagaan PAS.
Dewan Ulamak PAS Negeri diberikan tanggungjawab mengatur program latihan kepimpinan untuk membentuk petugas yang bukan sahaja mempunyai pengetahuan agama, malah pengalaman serta kefahaman terhadap perkembangan semasa.
Pendekatan ini menunjukkan hubungan rapat antara tarbiah dan kepimpinan.
Seseorang pemimpin bukan hanya memerlukan kebolehan mengurus organisasi. Sebaliknya, pembangunan kepimpinan dalam kerangka ini turut memberi perhatian kepada pembentukan ilmu, nilai, pengalaman dan kemampuan membaca situasi.
Dalam konteks tersebut, ulama memainkan peranan sebagai pembimbing serta sumber rujukan kepada ahli dan pimpinan.
Saf Kepimpinan Dewan Ulamak PAS Negeri Terengganu Sesi 2025–2027
Bagi sesi 2025–2027, Dewan Ulamak PAS Negeri Terengganu diterajui oleh Ustaz Prof. Madya Dr. Wan Mat bin Sulaiman sebagai Ketua.
Saf kepimpinan ini turut merangkumi pengerusi tetap, timbalan pengerusi tetap, timbalan ketua, naib ketua, ahli jawatankuasa serta pemeriksa kira-kira yang bersama-sama menggerakkan fungsi Dewan Ulamak di peringkat negeri.
| Jawatan | Nama |
|---|---|
| Pengerusi Tetap | Ustaz Haji Soud bin Said |
| Timbalan Pengerusi Tetap | Ustaz Haji Ali bin Mohamad |
| Ketua | Ustaz Prof. Madya Dr. Wan Mat bin Sulaiman |
| Timbalan Ketua | Ustaz Haji Jamaluddin bin Jusoh |
| Naib Ketua | Ustaz Haji Ibrahim bin Tahir |
| Ahli Jawatankuasa | Ustaz Haji Abdullah Suhaimi bin Zakaria |
| Ahli Jawatankuasa | YB Dato' Haji Ariffin bin Deraman |
| Ahli Jawatankuasa | Ustaz Dr. Haji Hamdan bin Muhamad |
| Ahli Jawatankuasa | Ustaz Haji Mohd Suhaimi bin Daud |
| Ahli Jawatankuasa | Ustaz Zulkhairi bin Ngah |
| Ahli Jawatankuasa | Ustaz Haji Muzaihar Kamal bin Mustafa Kamal |
| Ahli Jawatankuasa | Ustaz Nik Md. Nasri bin Nik Malek |
| Ahli Jawatankuasa | Ustaz Wan Ahmad Zuki bin Wan Ismail |
| Ahli Jawatankuasa | Ustaz Zulkifli bin Muhamad |
| Ahli Jawatankuasa | Ustaz Dr. Fauzi bin Yusof |
| Pemeriksa Kira-Kira | Ustaz Kamaruddin bin Yunus |
| Pemeriksa Kira-Kira | Ustaz Haji Ibrahim bin Deraman |
Barisan ini menjadi sebahagian daripada struktur Dewan Ulamak PAS Negeri Terengganu dalam melaksanakan fungsi tarbiah, pendidikan, pembangunan kepimpinan serta gerak kerja berkaitan hal ehwal agama di peringkat negeri.
Dalam satu program PAS di Setiu pada Julai 2026, Ustaz Prof. Madya Dr. Wan Mat bin Sulaiman turut menekankan kepentingan keimanan, kepimpinan berkualiti, perancangan dan disiplin dalam gerak kerja organisasi.
Kepimpinan bagi sesi 2025–2027 ini meneruskan fungsi Dewan Ulamak sebagai salah satu struktur yang berperanan dalam tarbiah dan pembentukan kepimpinan di Terengganu.
Hubungan Dewan Ulamak dengan PAS Negeri dan Kawasan
Struktur Dewan Ulamak tidak bergerak secara berasingan daripada organisasi PAS yang lain.
Di peringkat negeri, Dewan Ulamak berhubung dengan Badan Perhubungan PAS Negeri. Perlembagaan PAS juga memperuntukkan penubuhan Dewan Ulamak PAS Kawasan dengan kerjasama Dewan Ulamak PAS Negeri, Dewan Ulamak PAS Pusat, Badan Perhubungan PAS Negeri dan PAS Kawasan.
Struktur berlapis ini membolehkan program tarbiah, pendidikan serta pembangunan ulama dilaksanakan sehingga ke peringkat kawasan.
Di peringkat kawasan pula, gerak kerja keagamaan dan pentarbiahan menjadi antara medium untuk membimbing ahli dan masyarakat.
Menghubungkan Ilmu Agama dengan Isu Semasa
Salah satu aspek penting dalam pembangunan ulama dan kepimpinan ialah kemampuan memahami perkembangan semasa.
Perlembagaan PAS sendiri memasukkan unsur “memahami perkembangan semasa” dalam matlamat latihan kepimpinan Dewan Ulamak.
Hal ini menunjukkan keperluan untuk menghubungkan ilmu agama dengan realiti masyarakat.
Isu ekonomi, sosial, pendidikan, teknologi dan pentadbiran sentiasa berubah. Oleh itu, panduan keagamaan juga memerlukan pemahaman terhadap konteks sesuatu isu sebelum sesuatu pandangan atau keputusan dibuat.
Dalam aspek ini, muzakarah dan pendidikan berterusan menjadi sebahagian daripada mekanisme yang boleh digunakan oleh Dewan Ulamak.
Dewan Ulama Sebagai Sebahagian daripada Pembangunan PAS Terengganu
Secara keseluruhannya, fungsi Dewan Ulamak PAS Terengganu mempunyai hubungan rapat dengan pembangunan organisasi.
Tarbiah membentuk ahli. Pendidikan mengembangkan ilmu. Muzakarah menyediakan ruang untuk meneliti isu hukum syarak. Latihan kepimpinan pula menyediakan individu untuk memikul tanggungjawab dalam organisasi.
Keempat-empat elemen ini saling melengkapi.
PAS Terengganu menghimpunkan maklumat berkaitan Dewan Ulamak dan peranannya dalam tarbiah, pendidikan serta kepimpinan bagi membantu masyarakat memahami fungsi organisasi tersebut dengan lebih jelas.
Kesimpulan
Dewan Ulama PAS Terengganu memainkan peranan penting dalam tarbiah dan pembangunan kepimpinan. Berdasarkan Perlembagaan PAS, fungsi Dewan Ulamak PAS Negeri merangkumi kegiatan pendidikan, latihan kepimpinan, muzakarah hukum syarak serta usaha menyatukan tenaga dan pemikiran ulama.
Di Terengganu, fungsi tersebut turut diterjemahkan melalui aktiviti pendidikan dan institusi di bawah Dewan Ulamak.
Bagi sesi 2025–2027, Dewan Ulamak PAS Negeri Terengganu diterajui oleh Ustaz Prof. Madya Dr. Wan Mat bin Sulaiman bersama saf kepimpinan yang memainkan peranan dalam meneruskan agenda tarbiah, pendidikan dan pembangunan kepimpinan organisasi.
