Pendidikan Abdul Hadi Awang mempunyai kaitan rapat dengan latar kehidupan beliau di Kampung Rusila, Marang sebelum diteruskan di institusi pengajian Islam di Malaysia dan Timur Tengah. Perjalanan itu kemudiannya berkembang kepada aktiviti pengajaran agama, penulisan serta penyampaian dakwah kepada masyarakat.
Abdul Hadi Awang dilahirkan pada 20 Oktober 1947 di Kampung Rusila, Marang, Terengganu. Kajian akademik Universiti Malaya merekodkan bahawa beliau mendapat pendidikan awal di Rusila sebelum memasuki Sekolah Agama Marang dan kemudian Sekolah Agama Sultan Zainal Abidin di Kuala Terengganu.
Beliau seterusnya melanjutkan pengajian ke Universiti Islam Madinah dalam bidang Syariah sebelum menyambung pengajian di Universiti Al-Azhar, Mesir. Selepas kembali ke Malaysia, antara ruang dakwah yang paling sinonim dengannya ialah pengajian di Masjid Rusila.
Setakat September 2026, laman rasmi PAS menyenaraikan Abdul Hadi sebagai Presiden PAS bagi sesi 2025–2027, manakala Portal Rasmi Parlimen Malaysia menyenaraikannya sebagai Ahli Parlimen P037 Marang.
- Profil Tuan Guru Abdul Hadi Awang dan Sumbangannya Dalam Politik Malaysia Artikel Penuh
- Sejarah Kepimpinan dan Senarai Presiden PAS Artikel Penuh
Ringkasan
- Abdul Hadi Awang melalui pendidikan agama dari Rusila dan Kuala Terengganu sebelum melanjutkan pengajian ke Madinah dan Mesir.
- Beliau mengikuti pengajian Syariah di Universiti Islam Madinah dan kemudian Siasah Syar’iyyah di Universiti Al-Azhar.
- Selepas pulang ke Malaysia, Masjid Rusila menjadi salah satu pusat penting dalam perjalanan dakwahnya sejak 1976.
1. Pendidikan Abdul Hadi Awang Bermula di Rusila dan Terengganu
Asas pendidikan Abdul Hadi Awang bermula di kawasan tempat kelahirannya sendiri. Kajian yang diterbitkan dalam Online Journal of Research in Islamic Studies Universiti Malaya merekodkan bahawa beliau menerima pendidikan awal di Rusila sebelum meneruskan pembelajaran di Sekolah Agama Marang.
Beliau kemudiannya melanjutkan pendidikan di Sekolah Agama Sultan Zainal Abidin, Kuala Terengganu. Penerbit PTS turut merekodkan laluan pendidikan tersebut dan menyatakan bahawa Abdul Hadi turut mempelajari agama, Bahasa Arab serta politik daripada ayahnya, Tuan Guru Haji Awang Muhammad. Ayahnya merupakan guru agama dan imam di Masjid Rusila.
Ini menunjukkan bahawa pendedahan awal beliau terhadap pendidikan Islam bukan sahaja berlangsung melalui institusi formal. Persekitaran keluarga dan masyarakat di Rusila turut menjadi sebahagian daripada pembentukan awalnya.
2. Melanjutkan Pengajian Syariah di Universiti Islam Madinah
Selepas menamatkan pendidikan di Terengganu, Abdul Hadi melanjutkan pengajian ke Universiti Islam Madinah di Arab Saudi.
Kajian Universiti Malaya merekodkan bahawa beliau berada di universiti tersebut antara 1969 hingga 1973 dan mengikuti pengajian pada peringkat ijazah sarjana muda. Bidang pengajiannya ialah Syariah.
PTS turut merekodkan bahawa Abdul Hadi memperoleh ijazah B.A. Syariah daripada Universiti Islam Madinah.
Fasa Madinah merupakan bahagian penting dalam pendidikan Abdul Hadi Awang kerana ia membawa beliau daripada sistem pendidikan agama di Terengganu kepada pengajian Islam di peringkat universiti.
Pengajian Syariah merangkumi bidang berkaitan hukum dan disiplin pengajian Islam. Latar tersebut kemudiannya dapat dilihat dalam banyak topik kuliah dan penulisan beliau.
3. Menyambung Pengajian Siasah Syar’iyyah di Universiti Al-Azhar
Perjalanan ilmu Abdul Hadi tidak berakhir di Madinah. Beliau kemudiannya menyambung pengajian pada peringkat sarjana di Universiti Al-Azhar, Mesir.
Kajian Universiti Malaya merekodkan pengkhususannya sebagai Politik Islam atau Siasah Syar’iyyah.
Siasah Syar’iyyah secara umum merujuk kepada perbincangan mengenai pemerintahan, pentadbiran dan urusan kemasyarakatan daripada perspektif hukum dan pemikiran Islam. Oleh itu, bidang ini mempunyai hubungan dengan tema yang kemudiannya banyak muncul dalam penulisan dan pengucapan Abdul Hadi.
PTS juga mengesahkan laluan pendidikan Abdul Hadi Awang daripada ijazah Syariah di Madinah kepada pengajian sarjana di Universiti Al-Azhar.
Dengan itu, dua institusi utama yang berkait dengan pendidikan tinggi beliau ialah Universiti Islam Madinah dan Universiti Al-Azhar.
4. Kembali ke Rusila dan Memulakan Pengajian Secara Berterusan
Selepas menamatkan pengajian di luar negara, Abdul Hadi kembali ke Terengganu. Di sinilah perjalanan pendidikan beliau berubah daripada seorang penuntut kepada individu yang menyampaikan pengajian kepada masyarakat.
Portal Taman Ilmu Digital PAS menyatakan bahawa Kuliah Tafsir At-Tibyan menjadi platform dakwah beliau selepas kembali dari luar negara pada 1976. Pengajian tersebut digunakan untuk berkongsi pentafsiran al-Quran kepada masyarakat.
Dalam tulisan Abdul Hadi sendiri yang diterbitkan Berita PAS pada 2017, beliau menyebut Kuliah Dhuha Masjid Rusila telah bermula sejak 1976, selepas penduduk setempat memintanya meneruskan kuliah yang sebelum itu dikendalikan oleh ayahnya.
Masjid Rusila dengan itu mempunyai kedudukan penting dalam perjalanan dakwah beliau. Malah pada Jun 2026, Berita PAS masih melaporkan beliau menyampaikan Kuliah Dhuha Jumaat di Masjid Rusila.
Ini menunjukkan kesinambungan aktiviti pengajian yang berlangsung selama beberapa dekad.
5. Dakwah Berkembang Daripada Kuliah kepada Penulisan dan Platform Digital
Perjalanan dakwah Abdul Hadi tidak terhad kepada penyampaian kuliah secara bersemuka.
PTS menyenaraikan pelbagai karya beliau dalam bidang akidah, ibadah, politik Islam dan kehidupan masyarakat. Antaranya termasuk Inilah Akidah Islam, Islam dan Demokrasi, Islam: Adil untuk Semua dan Bagaimana Islam Memerintah Negara.
Kajian Universiti Malaya juga mencatatkan penglibatan Abdul Hadi sebagai penulis buku dan karya berkaitan isu Islam, politik tempatan serta antarabangsa.
Selain kaedah tradisional melalui kuliah dan buku, kandungan pengajiannya juga dikembangkan melalui platform digital. Taman Ilmu Digital, sebagai contoh, menyediakan kandungan pengajian termasuk Tafsir At-Tibyan secara dalam talian.
Perkembangan ini menunjukkan bahawa perjalanan dakwahnya melalui beberapa medium: pengajian di masjid, pengajaran, penulisan dan seterusnya penyampaian melalui saluran digital.
- Sumbangan Abdul Hadi Awang dalam Politik dan Dakwah Malaysia Artikel Penuh
Bagaimana Pendidikan Membentuk Perjalanan Dakwah Abdul Hadi Awang?
Secara ringkas, pendidikan Abdul Hadi Awang bergerak daripada pendidikan agama di Terengganu kepada pengajian Syariah di Madinah dan Siasah Syar’iyyah di Al-Azhar. Selepas kembali ke Malaysia, ilmu tersebut diterjemahkan melalui pengajian agama, penulisan dan kegiatan masyarakat.
Hubungan antara pendidikan dan dakwah itu paling jelas dapat dilihat di Rusila. Kawasan tersebut ialah tempat beliau menerima sebahagian pendidikan awal dan kemudian menjadi lokasi penting kegiatan pengajiannya.
PAS Terengganu turut menghimpunkan maklumat mengenai Abdul Hadi Awang bagi membantu masyarakat mendapatkan rujukan yang lebih tersusun mengenai latar belakang, pendidikan, dakwah dan perjalanan tokoh dari Terengganu ini.
Kesimpulan
Pendidikan Abdul Hadi Awang bermula daripada lingkungan keluarga dan sekolah agama di Terengganu sebelum berkembang ke Universiti Islam Madinah dan Universiti Al-Azhar. Selepas kembali ke Malaysia, beliau meneruskan penyampaian ilmu melalui pengajian di Masjid Rusila, termasuk kuliah yang bermula pada 1976.
Perjalanan tersebut kemudiannya berkembang melalui buku, artikel serta platform pengajian digital. Oleh itu, latar pendidikan dan perjalanan dakwahnya boleh dilihat sebagai satu proses yang saling berkait, daripada pembelajaran kepada penyampaian ilmu kepada masyarakat.
